برای درست‌کردن یک ماسک صورت خانگی ساده، لازم نیست چند میوه، روغن و ادویه را با هم مخلوط کنید. از نیاز پوستتان شروع کنید: رسیدگی به خشکی، با درمان جوش یا لک یکسان نیست. ماسک می‌تواند بخشی از مراقبت باشد، اما جای درمان آکنه یا اگزما را نمی‌گیرد.۱
در ادامه، دو روش ساده را با مراحل روشن توضیح می‌دهیم: ماسک جو دوسر و آب، و استفاده از ورقه مخصوص ماسک با مرطوب‌کننده آشنای خودتان. بعد به سراغ عسل، آلوئه‌ورا و ماست می‌رویم تا بدانید از هرکدام چه انتظاری داشته باشید. اگر دنبال ماسک برای جوش، لک یا پوست چرب هستید، بخش مربوط به همان نیاز کمک می‌کند میان مراقبت روزمره و درمان، انتخاب روشن‌تری داشته باشید.
ماسک صورت خانگی چیست؟
ماسک صورت خانگی ترکیبی است که در خانه تهیه می‌کنید و برای مراقبت، مدتی روی پوست می‌گذارید. ممکن است از یک ماده و آب ساخته شود یا از یک ورقه مخصوص ماسک و محصول مراقبتی آماده کمک بگیرید. در روش دوم، ماده مصرفی از قبل فرمول‌بندی شده، اما شما ماسک را در خانه آماده می‌کنید. این تفاوت را از ابتدا بدانید تا انتظار یکسانی از همه دستورها نداشته باشید.
جذابیت ماسک خانگی، در دسترس بودن مواد و فرصتی است که برای رسیدگی به خودتان می‌گذارید. با این حال، طبیعی‌بودن به‌تنهایی ایمنی را تضمین نمی‌کند؛ مواد گیاهی هم ممکن است حساسیت‌زا باشند. بهتر است ماده‌ای را فقط به خاطر این‌که می‌توانید آن را بخورید یا نامش آشناست، مناسب پوست ندانید.۲
برای پوست شما کدام مسیر مناسب‌تر است؟
پیش از آماده‌کردن ظرف و مواد، این جدول را مرور کنید. اگر چند مسئله هم‌زمان دارید، از آنچه بیشتر آزارتان می‌دهد شروع کنید. برای نمونه، «بعد از شستن صورتم کشیده می‌شود» پرسش متفاوتی از «هر هفته جوش تازه می‌زنم» است؛ لازم نیست یک ماسک را پاسخ هر دو بدانید.
| نیاز شما | از کجا شروع کنید؟ | انتظار مناسب |
|---|---|---|
| خشکی و احساس کشیدگی | مرطوب‌کننده مناسب و مراقبت ملایم | کمک به حفظ رطوبت و راحتی پوست.۳ |
| پوست چرب و براق | ماسک آماده حاوی رس، متناسب با پوست | کمک به جذب چربی، نه رفع همیشگی چربی پوست.۱ |
| جوش‌های ماندگار | مراقبت ملایم و درمان متناسب با آکنه | ماسک، جای برنامه درمان جوش نیست.۴ |
| لک پس از جوش | کنترل التهاب و محافظت از آفتاب | رسیدگی به علت تیرگی، بدون وعده پاک‌شدن فوری.۵ |
۱. طرز تهیه ماسک صورت خانگی ساده با جو دوسر و آب
جو دوسر از مواد شناخته‌شده مراقبت از پوست است. شکل بسیار ریز آن می‌تواند آب را در تماس با پوست نگه دارد و به کاهش خارش ناشی از خشکی کمک کند. البته واکنش تماسی به جو دوسر هم گزارش شده است؛ اگر به آن حساسیت دارید یا قبلاً پس از مصرف پوستی واکنش داشته‌اید، سراغ این روش نروید.۶
اگر اولین بار است ماسک درست می‌کنید، کوتاه‌بودن فهرست مواد کار را ساده‌تر می‌کند. ظرف، آب و پودر را کنار هم آماده کنید تا برای پیدا کردن وسیله یا اضافه‌کردن ماده‌ای دیگر، کار را نیمه‌تمام نگذارید. این روش برای یک مراقبت ساده مطرح است؛ انتظار درمان لک یا جای جوش را از آن نداشته باشید.
مواد لازم و آماده‌کردن پودر
به جو دوسر ساده، آب و یک ظرف تمیز نیاز دارید. جو دوسر خشک را با آسیاب یا غذاساز به پودری نرم و یکنواخت تبدیل کنید. برای بررسی بافت، کمی از پودر را داخل یک لیوان آب بریزید؛ پودر بسیار ریز باید به‌سرعت ظاهر آب را شیری کند. دانه‌های درشت را برای سابیدن صورت نگه ندارید.۶
پودر آماده مخصوص مصرف پوستی هم یک گزینه است؛ در این صورت، کاربرد و دستور خود محصول را بخوانید. پودری که برای حمام ساخته شده، ممکن است دستور متفاوتی داشته باشد. قرار نیست از نام مشترک جو دوسر، یک زمان مصرف مشترک برای همه شکل‌های آن نتیجه بگیرید.
مراحل آماده‌کردن و استفاده
- پودر نرم جو دوسر را در ظرف تمیز بریزید و آب را کم‌کم اضافه کنید تا خمیری قابل پخش به دست بیاید.
- خمیر را بدون سابیدن و ماساژ خشن، روی پوست صورت قرار دهید و به چشم‌ها و لب‌ها نزنید.
- در روش توضیح‌داده‌شده در راهنمای کلیولند کلینیک، زمان تماس ۱۵ تا ۲۰ دقیقه است و سپس ماسک شسته می‌شود. اگر پیش از آن ناراحتی ایجاد شد، آن را ادامه ندهید.۷
این دستور در یک راهنمای مراقبت حمایتی روزاسه، یعنی بیماری همراه با قرمزی و التهاب صورت، مطرح شده است؛ درمان روزاسه محسوب نمی‌شود. اگر پوست شما مرتب قرمز و ملتهب می‌شود یا تشخیص روزاسه دارید، پیش از امتحان آن درباره تناسبش با پوست خود مشورت کنید.۷
برای این دستور، نسبت ثابتی برحسب قاشق تعیین نشده است؛ آب را کم‌کم برای تشکیل خمیر اضافه کنید. زمان ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به همین روش مربوط است و نباید به ماسک‌های دیگر تعمیم داده شود.۷
۲. ماسک ورقه‌ای با مرطوب‌کننده آشنای خودتان
اگر به رسیدگی به خشکی علاقه دارید اما نمی‌خواهید با مواد غذایی کار کنید، راه دیگری هم وجود دارد: ورقه خالی مخصوص ماسک را با مرطوب‌کننده خودتان آماده کنید. در این روش، از ورقه مخصوص صورت و محصول مراقبتی استفاده می‌شود؛ دستمال معمولی یا خوراکی‌ها جای این دو را نمی‌گیرند.۸
مزیت عملی این روش، آشنا بودن شما با محصول است. اگر قبلاً یک مرطوب‌کننده را بدون مشکل در برنامه روزمره استفاده کرده‌اید، لازم نیست برای تجربه ماسک، چند ماده تازه هم بخرید. با این حال، استفاده از همان کرم به شکل ماسک باید با دستور و کاربرد محصول سازگار باشد؛ استفاده بدون مشکل از کرم، به معنی مناسب‌بودن تمام شیوه‌های مصرف آن نیست.
- یک ورقه خالی مخصوص ماسک صورت با راهنمای مصرف روشن انتخاب کنید.
- مرطوب‌کننده مناسب را طبق راهنمای سازگارِ ورقه و محصول روی آن قرار دهید؛ برای رقیق‌کردن کرم، آب یا خوراکی به ظرف اصلی اضافه نکنید.
- زمان تماس و شیوه برداشتن را از همان راهنما رعایت کنید. اگر برای این کاربرد دستور روشن ندارید، مرطوب‌کننده را به روش معمول خودش استفاده کنید.۸
کرم درمانی جوش، رتینوئید یا محصول اسیدی را خودسرانه جای مرطوب‌کننده این روش نگذارید. برخی داروهای پوستی، حساسیت پوست را تغییر می‌دهند و ممکن است با ترکیبات یا شیوه مصرف ماسک سازگار نباشند.۸
پیش از آماده‌کردن ورقه، محل مصرف، شستنی‌بودن یا ماندن محصول روی پوست و زمان تماس را از راهنما مشخص کنید. این اطلاعات را وقتی ماسک روی صورت است حدس نزنید. اگر روش معمول کرم برایتان ساده‌تر است، می‌توانید همان را در برنامه خود نگه دارید.
عسل، آلوئه‌ورا و ماست؛ کدام را انتخاب کنیم؟
این مواد در دستورهای خانگی زیاد دیده می‌شوند، اما نام آشنا یا تجربه مثبت یک نفر، نتیجه مشخصی برای پوست شما تعیین نمی‌کند. بهتر است هر ماده را با همان سؤالی بسنجید که دارید. اگر دنبال درمان جوش هستید، حس نرمی بعد از شستن، پاسخ کافی به آن سؤال نیست؛ اگر هدفتان مراقبت ساده است، نیازی به وعده درمان هم ندارید.
عسل برای جوش صورت
در یک کارآزمایی، افزودن فرمول عسل پزشکی کانوکا و گلیسیرین به شست‌وشوی ضدباکتری، برتری مشخصی برای درمان آکنه نسبت به شست‌وشو به‌تنهایی نشان نداد. این نتیجه درباره همان فرمول و روش است و نمی‌توان از آن، اثر قطعی ماسک عسل خوراکی را نتیجه گرفت.۹
پس اگر دستور عسل را فقط به دلیل عبارت «ضدباکتری» انتخاب کرده‌اید، انتظار خود را بازبینی کنید. اثر روی یک باکتری و بهترشدن جوش یک فرد، دو پرسش متفاوت‌اند. برای تصمیم شما، پاسخ پرسش دوم اهمیت دارد. افزودن دارچین یا ماده تازه هم این فاصله را خودبه‌خود پر نمی‌کند؛ طولانی‌ترشدن فهرست مواد، پشتوانه بیشتری به دستور نمی‌دهد.
آلوئه‌ورا برای مراقبت از پوست
درباره ژل آلوئه‌ورا، دو مطالعه کوچک بهبود آکنه را همراه درمان‌های دیگر بررسی کرده‌اند؛ این شواهد به معنی جایگزین‌کردن درمان با ژل نیست. استفاده موضعی معمولاً تحمل می‌شود، اما سوزش، خارش و بثورات پوستی هم گزارش شده‌اند. ژل، شیره بیرونی و برگ کامل، شکل‌های یکسانی نیستند.۱۰
اگر یک محصول ژلی آماده دارید، از روی دستور خودش مشخص کنید برای چه محل و چه شیوه‌ای طراحی شده است. لازم نیست برای تبدیل آن به ماسک، عسل، آبلیمو یا روغن اضافه کنید. وقتی چند محصول با نام آلوئه‌ورا می‌بینید، شکل محصول و روش استفاده را هم کنار نام گیاه بگذارید؛ این اطلاعات برای شما از ظاهر برگ روی بسته کاربردی‌ترند.
ماست و ماسک‌های اسید میوه
درباره ماسک ماست، دیدن نام «اسید لاکتیک» در یک دستور کافی نیست. اثر یک لایه‌بردار اسیدی به نوع اسید، غلظت، میزان اسیدی‌بودن و کل فرمول بستگی دارد. به همین دلیل، نام اسید لاکتیک به‌تنهایی اجازه نمی‌دهد برای ماست، مقدار و زمان تماس یک محصول لایه‌بردار را تجویز کنیم.۱۱
برای یک دستور ماسک ماست، همان اطلاعاتی را بخواهید که درباره روش‌های دیگر لازم دارید: مقدار مواد، زمان تماس و دلیل انتخاب. اگر توضیح فقط به «اسید میوه» محدود شده، هنوز نمی‌دانید آن مخلوط برای نیاز شما چه کاری قرار است انجام دهد.
ماسک صورت خانگی برای پوست خشک
برای خشکی، مراقبت پایه را جلوتر از ماسک قرار دهید: حمام و شست‌وشوی کوتاه با آب ولرم، شوینده ملایم و استفاده از مرطوب‌کننده روی پوست هنوز نم‌دار. اگر خشکی زیاد است، کرم یا پماد مناسب ممکن است از لوسیون رقیق بهتر باشد.۳
در عمل، به زمان شروع کشیدگی توجه کنید. اگر ناراحتی بلافاصله پس از شستن ایجاد می‌شود، پیش از خرید مواد یک ماسک تازه، همان مرحله شست‌وشو و زمان مصرف کرم را مرور کنید. اگر هدفتان یک فرصت آرام برای رسیدگی به پوست است، روشی انتخاب کنید که آماده‌کردن و شستن آن برایتان راحت باشد.
برای پوست چرب، جوش و منافذ باز چه کنیم؟
برای پوست چرب، ماسک آماده حاوی رس مثل کائولن یا بنتونیت می‌تواند به جذب چربی کمک کند. این کاربرد را با درمان آکنه یا تغییر دائمی اندازه منافذ یکی ندانید. محصول آماده با ترکیب و دستور مشخص، با مخلوط دلخواه خاک، روغن و اسانس تفاوت دارد.۱
اگر روی پیشانی احساس چربی دارید، اما گونه‌هایتان کشیده می‌شوند، این دو بخش را در توصیف نیازتان جدا کنید. انتخاب یک ماسک برای تمام صورت، فقط چون در نام آن «پوست چرب» آمده، ممکن است پرسش بخش خشک را بی‌پاسخ بگذارد. پیش از مصرف، محل مجاز استفاده را از دستور همان محصول مشخص کنید و تغییرات هر قسمت را جداگانه در نظر بگیرید.
اگر ماسک صورت خانگی برای جوش می‌خواهید، مراقبت را از درمان جدا کنید. شست‌وشوی ملایم، پرهیز از سابیدن و ادامه درمان متناسب، از اصول رسیدگی به آکنه‌اند. اگر جوش‌ها ادامه دارند، به‌جای امتحان‌کردن پیاپی دستورهای تازه، درباره برنامه درمان کمک بگیرید.۴
ماسک صورت خانگی برای لک و جای جوش
لکه صاف پس از جوش، با فرورفتگی یا برجستگی اسکار یکسان نیست. انتخاب درمان اسکار به نوع جای جوش و وضعیت پوست بستگی دارد و گاهی چند روش با هم استفاده می‌شوند. مخلوط خانگی را راه‌حل اثبات‌شده پرکردن فرورفتگی در نظر نگیرید.۱۲
در مورد تیرگی هم تحریک پوست می‌تواند مسئله را بیشتر کند، به‌خصوص در پوست‌های تیره‌تر. برای لک پس از التهاب، کنترل علت زمینه‌ای و محافظت از آفتاب اهمیت دارد. بنابراین یک ماسک روشن‌کننده که می‌سوزاند، لزوماً شما را به نتیجه دلخواه نزدیک نمی‌کند.۵
پیش از جست‌وجوی بهترین ماسک صورت خانگی برای لک، مشخص کنید منظورتان کدام تغییر است. مثلاً در یادداشت خود بنویسید «این لکه از جوش قبلی مانده و سطحش صاف است» یا «در نور کنار پنجره، فرورفتگی دیده می‌شود». این توصیف به شما کمک می‌کند مطالب مرتبط را پیدا کنید و به‌خاطر نام مشترک جای جوش، انتظار یکسانی از روش‌های متفاوت نداشته باشید.
این مواد را به ماسک اضافه نکنید
آبلیمو، لیموترش سبز و سرکه سیب به دلیل اسیدی‌بودن می‌توانند پوست را تحریک کنند. درباره بعضی مرکبات، تماس ماده با پوست و سپس نور خورشید ممکن است التهاب، تاول و تیرگی ایجاد کند. استفاده از آب میوه روی صورت را معادل محصول فرموله‌شده حاوی ویتامین سی ندانید.۸۱۳
اسانس‌ها، مواد عطری و دانه‌های ساینده هم می‌توانند آزاردهنده باشند. سابیدن پوست با مواد زبر یا لایه‌برداری شدید ممکن است قرمزی و آکنه را بدتر کند؛ روی زخم باز یا پوست آفتاب‌سوخته نیز نباید لایه‌برداری کرد.۱۴۱
وقتی دستور مشخصی دارید، افزودن چند ماده برای «قوی‌ترشدن» آن ضروری نیست. اگر ترکیب را هر بار عوض کنید، توضیح این‌که در هر نوبت چه چیزی استفاده کرده‌اید هم دشوار می‌شود. همان روش روشن را دنبال کنید.
قبل و بعد از ماسک چه کار کنیم؟
پیش از شروع، دست، ظرف و وسیله مصرف را تمیز کنید. مواد خام، آب و نگهداری نامناسب می‌توانند در آلودگی نقش داشته باشند. برای مخلوط خانگیِ بدون سامانه نگهدارنده بررسی‌شده، تاریخ ماندگاری حدس نزنید؛ ظاهر تازه یا گذاشتن در یخچال، ایمنی را ثابت نمی‌کند.۱۵
مقداری آماده کنید که برای همان نوبت نیاز دارید و آن را وارد ظرف کرم یا ژل اصلی نکنید. ظرف محصول آماده را هم با دیگران شریک نشوید و آب به آن اضافه نکنید؛ این کار ممکن است میکروب وارد کند و نگهدارنده را رقیق کند.۱۵
برای یک محصول مراقبتی آماده و تازه، امتحان مقدار معمول روی بخش کوچکی از داخل بازو، روزی دو بار و طی ۷ تا ۱۰ روز، می‌تواند به شناسایی واکنش کمک کند. محصول شستنی طبق دستور شسته می‌شود. این روش تشخیص پزشکی آلرژی یا تضمین نبود حساسیت به مخلوط خانگی نیست.۱۶
پس از برداشتن ماسک شستنی، مرطوب‌کننده بزنید. اگر حین مصرف خارش یا سوزش آزاردهنده داشتید، فوراً ماسک را بشویید و منتظر تمام‌شدن زمان نمانید.۱
برای جا دادن ماسک در روتین پوستی، یک نوبت آرام انتخاب کنید که فرصت اجرای دستور و شستن آن را داشته باشید. هدف، رسیدگی قابل انجام است؛ اگر مرحله تازه مدام فراموش می‌شود یا برایتان دردسر دارد، لازم نیست فقط برای کامل‌تر به نظر رسیدن برنامه آن را نگه دارید.
چه نتیجه‌ای را دنبال کنیم و چه زمانی کمک بگیریم؟
قبل از مصرف، یک هدف کوتاه بنویسید و پس از آن همان را بررسی کنید: آیا پخش و شستن ماسک راحت بود؟ احساس پوست چه تغییری کرد؟ ناراحتی تازه‌ای داشتید؟ یک تجربه خوشایند را به درمان جوش یا پاک‌شدن لک تعمیم ندهید. اگر عکس می‌گیرید، نور و زاویه را ثابت نگه دارید تا تفاوت عکاسی با تغییر پوست اشتباه نشود.
اگر خارش پوست، قرمزی یا ورم ادامه دارد، علت ممکن است تحریک یا آلرژی باشد و بررسی لازم است. نام محصول یا اجزای مخلوط، زمان مصرف و زمان شروع واکنش را همراه داشته باشید؛ افزودن یک ماسک دیگر روی پوست واکنش‌داده، راه بررسی علت نیست.۱۷
سوالات متداول
ساده‌ترین ماسک صورت خانگی که روش مشخصی دارد چیست؟
جو دوسر بسیار ریز و آب، یکی از روش‌های ساده مطرح‌شده در راهنمای مراقبت حمایتی صورت است. خمیر در آن روش ۱۵ تا ۲۰ دقیقه می‌ماند و سپس شسته می‌شود؛ این زمان مجوز ادامه مصرف در صورت ناراحتی نیست.۷
هر روز ماسک بزنیم، نتیجه بهتر می‌شود؟
مصرف زیاد ممکن است تحریک ایجاد کند؛ دفعات استفاده را طبق دستور محصول رعایت کنید.۱
ماسک عسل برای جوش صورت کافی است؟
از پژوهش بررسی‌شده درباره عسل پزشکی نمی‌توان درمان قطعی آکنه با عسل خوراکی را نتیجه گرفت. جوش ماندگار به برنامه درمان متناسب نیاز دارد.۹۴
ماسک خانگی می‌تواند جای جوش فرورفته را برطرف کند؟
فرورفتگی اسکار است و درمان آن بر اساس نوع و وضعیت پوست انتخاب می‌شود. ماسک خانگی را جایگزین روش بررسی‌شده برای این هدف ندانید.۱۲
از کجا بفهمیم ماسک به پوستمان نمی‌سازد؟
خارش، سوزش، قرمزی یا تورم پس از تماس می‌تواند نشانه واکنش باشد. مصرف عامل مشکوک را کنار بگذارید و برای واکنش شدید یا ماندگار، علت را بررسی کنید.۱۷
درباره این مقاله و اطلاعات پزشکی آن
این مقاله توسط تیم این‌ریلیتی، بر پایه بررسی منابع علمی مرتبط، تحقیق و گردآوری شده است. هدف آن، کمک به آگاهی شما درباره سلامت است.
اطلاعات این مقاله جایگزین مراجعه به پزشک، ارزیابی پزشکی، تشخیص یا درمان نیست. برای بررسی علائم و تصمیم‌گیری درباره درمان، با پزشک مشورت کنید.
